Albufera nabij Valencia, bakermat van paella rijst

Hoe is paella ontstaan?

De eerste, primitieve, vormen van paella zijn ontstaan vanaf de tiende eeuw. Wat dat betreft zou je kunnen stellen dat paella al meer dan duizend jaar bestaat.

Het heeft echter tot 1840 geduurd voordat het woord ‘paella’ voor het eerst in het openbaar werd gebruikt.

De authentieke paella zoals we nu kennen is ontstaan in de negentiende eeuw. Authentieke paella heeft sinds die tijd een vaste samenstelling van tien ingrediënten.


UK Flag Icon for Paella-info.com English Version – This is how authentic paella was born


Rijstteelt aan de basis van het ontstaan van paella

De belangrijkste reden dat het gerecht paella in de regio Valencia heeft kunnen ontstaan is de aanwezigheid van grootschalige rijstteelt. Deze paella rijst is de basis van de paella en een onmisbaar ingrediënt.

Het waren de Moren die in de tiende eeuw de rijstteelt vanuit het Verre Oosten en Afrika naar Spanje gebracht hebben.

Met dank aan de Romeinen, die vele eeuwen eerder grote delen van Spanje bezetten, bleek de omgeving van de stad Valencia perfect geschikt voor het kweken van rijst.

De Romeinen hadden namelijk een uitgebreid irrigatiesysteem aangelegd. Hierdoor is het meer van Albufera, vroeger een zoutwatermeer, langzaam zoet geworden. Dit maakte het meer met zijn drassige omgeving zeer geschikt voor het kweken van verschillende soorten rijst.

Eerste paella uit nood geboren

Rijst was voor de Spanjaarden een exotisch product. Mede door de beperkte aanwezigheid was het nogal kostbaar.

Dit had tot gevolg dat de rijst vooral bij de rijkere elite terechtkwam. Rond feestelijke en religieuze gelegenheden kwamen er vaak luxe rijstgerechten op tafel.

Het waren echter de arbeiders in de rijstvelden zelf die als grondlegger van de eerste paella aangewezen zouden kunnen worden.

Deze arbeiders gingen gebukt onder het juk van de Moren. Ze leefden in grote armoede. Om toch wat te eten te hebben gingen ze rijst gebruiken voor het bereiden van hun maaltijden.

Dit leidde ertoe dat er tijdens de lunch vaak rijstgerechten gemaakt werden. Om deze gerechten nog enigszins smakelijk en voedzaam te maken werd alles wat ze konden vinden als ingrediënt gebruikt. Zo ook ratten, slakken en lokale bonen.

Zo is de huidige paella ontstaan

Door de eeuwen heen ging rijst een steeds prominentere rol van de lokale keuken van de regio Valencia uitmaken. Zeker toen, vanaf de vijftiende eeuw, ook de chefs in de restaurants steeds vaker rijstgerechten gingen serveren.

In de loop der jaren nam de welvaart verder toe en werden steeds vaker ingrediënten als konijn, eend en kip gebruikt. Deze verandering van ingrediënten is de aanzet geweest voor het ontstaan van de paella zoals wij deze nu kennen.

Het was aan het eind van de negentiende eeuw toen de authentieke ‘Paella Valenciana’ zijn huidige vorm aan had genomen. Deze authentieke paella werd bereid met de tien ingrediënten waar dit nu nog steeds mee gebeurt.

Authentieke paella in gevaar

Gedurende de twintigste eeuw heeft de paella zich verder over de wereld verspreid. Hierdoor ontglipte de Valencianen het gerecht en zagen ze hun authentieke paella langzaam maar zeker verpest worden met allerlei exotische ingrediënten.

Dit konden de trotse Valencianen niet over hun kant laten gaan. Om de teloorgang en het misbruik van de naam Paella Valenciana tegen te gaan heeft men een beschermde status voor paella aangevraagd.

Sinds 2014 is de status van de authentieke Paella Valenciana dan ook beschermd en wordt dit gerecht tot cultureel erfgoed van de regio Valencia gerekend.

Ben jij benieuwd hoe het ontstaan van dit cultureel erfgoed in zijn werk in gegaan en wat een authentieke Paella Valenciana precies is? Lees dan het artikel over het authentieke paella recept.